Bina
Bölümlerine ve Tesislerine İlişkin Hususlar
BİRİNCİ
BÖLÜM
Genel
Hükümler
Genel
Madde
53 - Binaların yangın bakımından kritik özellikler
gösteren kazan daireleri, yakıt depoları, sobalar ve bacalar, sığınaklar,
otoparklar, mutfaklar ve çatılar, asansörler, paratoner, transformatör,
jeneratör gibi kısımlarda alınacak önlemler bu Kısımda gösterilmiştir. Bu
yerlere yanıcı madde atılması veya depolanması yasak olup, belirli aralıklarla
temizlenmesi zorunludur ve bina sahip ve/veya yöneticisi bunu sağlamakla
yükümlüdür.
İKİNCİ
BÖLÜM
Kazan
Daireleri
Genel
Madde
54 - Kazan dairesinin TS 1257, TS 2192 ve TS 2736
standartlarına uygun olması gerekir.
Kazan
dairesi, binanın diğer kısımlarından, yangına en az 120 dakika dayanıklı
bölmelerle ayrılmış olarak merkezi bir yerde ve bütün halinde bulunur. Bina
dilatasyonu kazan dairesinden geçmez. Kazan dairesinde kazan ve ocakların
bulunduğu yer; diğer bölümlerden kagir, kapısı en az 90 dakika yangına
dayanıklı malzemeden yapılmış bir bölme ile müstakil hale getirilir.
Kazan
dairesi kapısı, yangın merdiveni veya genel kullanım merdivenlerine direkt
olarak açılmayıp, mutlaka bir emniyet sahanlığına açılır.
Döşeme
alanı 100 m2 nin üzerindeki kazan dairelerinde, yangına en az 120 dakika
dayanıklı 2 çıkış kapısı olacak ve çıkış kapıları olabildiği kadar birbirinin
ters yönünde, duman sızdırmaz ve kendiliğinden kapanabilecek biçimde
yerleştirilecektir.
Kazan
dairesi tabanına yakıt dökülmemesi için gerekli önlem alınır ve dökülen yakıtın
kolayca boşaltılacağı bir kanal sistemi (drenaj) gerçekleştirilir.
Kazan
dairesinde en az 0.25 m3 hacminde uygun yerde betondan pis su çukuru yapılmalı,
zemin suları uygun noktalardan bodrum süzgeçleriyle toplanarak pis su çukuruna
akıtılmalı ve bu pis su çukuru kanalizasyona (kot düşük ise pompa konularak)
bağlanmalıdır. Sıvı yakıt akıntıları pis su çukuruna akıtılmamalıdır.
Kazan
dairesinde en az 1 adet 6 kg'lık çok maksatlı kuru kimyasal tozlu yangın
söndürme cihazı ve büyük kazan dairelerinde en az 1 adet yangın dolabı
bulundurulmalıdır.
Kazan
dairesinde sıvılaştırılmış petrol gazı (SPG) veya doğalgaz kullanılması
durumunda bu gazları algılayacak gaz detektörleri kullanılacaktır.
Doğalgaz
ve SPG tesisatlı kazan daireleri
Madde
55 - Doğalgaz ve SPG kullanımı halinde, bu madde ile
Sekizinci Kısmın ilgili hükümleri uygulanır. Kazan dairesi doğalgaz ve SPG
tesisatı, projesi, malzeme seçimi ve montajı ilgili standartlara ve gaz
kuruluşlarının teknik şartnamelerine uygun şartlarda yapılmalıdır.
Sayaçlar
kazan dairesi dışına yerleştirilmelidir.
Herhangi
bir tehlike anında gazı kesecek olan ana kapama vanası ile elektrik akımını
kesecek ana şalter ve ana elektrik panosu kazan dairesi dışında kolayca
ulaşılabilecek bir yere konmalıdır. Gaz ana vanasının yerini gösteren plaka,
bina girişinde kolayca görülebilecek bir yere asılmalıdır.
Gaz
kullanılan kapalı bölümlerde, gaz kaçağından oluşabilecek patlama olaylarına
karşı bir yırtılma yüzeyi inşa etmek zorunludur. Bu yüzey kapalı bölümün yan duvarlarında
olabilir 0.2 m2/m3 büyüklük yeterlidir.
Kazan
dairesi topraklaması standartlara uygun şekilde yapılmalıdır. Her kazan dairesi
için 20 W sınırı altında özel topraklama sistemi yapılması zorunludur.
Kullanılan
gazın özelliği dikkate alınarak aydınlatma ve açma kapama anahtarlarıyla
panolar kapalı tipte uygun yerlere tesis edilmelidir.
Kazan
dairesi tavanı mümkün olduğu kadar düz olmalı, gaz sızıntısı halinde gazın
birikeceği ceplerin bulunmamasına önem gösterilmelidir.
Doğalgazlı
kazan dairesini işletecek personel mutlaka yetkili bir kurum tarafından verilen
doğalgazlı kazan dairesi işletmeciliği kursunu bitirdiğine dair sertifikalı
olmalıdır. Bunun uygulanmasında bina yöneticisi sorumludur.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Yakıt
Depoları
Yakıt
depoları
Madde
56 - Yakıt tankları TS 2192 ve TS 712'ye göre hesaplanır
ve yerleştirilir. Akaryakıt depoları yangına dayanıklı bölmelerle korunmuş bir
hacme yerleştirilmelidir. Yakıt deposu ile kazan dairesi yangına 120 dakika
dayanıklı bir bölme ile ayrılmış olmalıdır. Depoda yeterli bir havalandırma
sağlanmalıdır. Tank kapasitesinin en az üçte birini alacak şekilde havuzlama
yapılmalıdır.
Akaryakıt
depoları; merdiven altına, merdiven boşluğuna, mutfak, banyo, yatak odası,
teras ve balkon gibi yerlere konulamaz.
Kalorifer
yakıtı, aşağıdaki şekil ve miktarlarda depolanabilir.
a)
1.000 litreye kadar, bodrumda ve varil içinde,
b)
3.000 litreye kadar, bodrumda, sızıntısız sac kaplarda,
c)
12.000 litreye kadar, yangına 120 dakika dayanıklı kagir odada, sızıntısız sac
depolarında; sızıntısız yeraltı ve yerüstü tanklarında,
e)
Stok ihtiyacının 50.000 litreden fazla olması halinde, yakıt tankları, meskun
mahalden ayrı bağımsız bir binaya yerleştirilir ve bu Yönetmeliğin Sekizinci
Kısmında gösterilen emniyet tedbirleri alınır.
f)
10.000 litreden büyük akaryakıt depoları, statik elektriğe karşı topraklanır.
Akaryakıt
yakan kat kaloriferinin yakıt depoları daire içinde merdiven boşluklarında,
mutfak, banyo, yatak odası ve balkon gibi mahallere konulamaz. Bu depolar TS
2192'deki ve bu Yönetmelikteki ilgili hususlara uymak kaydıyla, bodrumda en
fazla 2000 litre hacminde yapılabilir. Günlük yakıt deposu ise en fazla 100
litre olmak üzere daire içinde kapalı bir hacimde yapılabilir. Günlük yakıt
deposu sadece havalık ile atmosfere açılmalı, taşması ana yakıt deposuna
olmalıdır.
Kat
kaloriferi tesisatı bulunan veya gazyağı kullanan binalarda en az 1 adet 6
kg'lık kuru A, B, C tozlu el yangın söndürme cihazı bulundurulacaktır.
Kömürlük,
kazan dairesine bitişik, taban kodu elle veya stokerle yükleme ve boşaltmaya
elverişli olarak tesis edilir. Kömür rahat taşınabilmeli ve cüruf kolay
atılabilmelidir. Kömürlük alanı TS 1257'ye göre 1.5 m kömür yüksekliği esas
alınarak hesaplanır.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Mutfaklar,
Çay Ocakları, Sobalar ve Bacalar
Mutfaklar
ve çay ocakları
Madde
57 - Alışveriş merkezleri ve yüksek binalar içinde bulunan
mutfaklar ile bir anda 100'den fazla kişiye hizmet veren mutfakların
davlumbazlarına otomatik söndürme sistemi yapılmalı ve ocaklarda kullanılan
gazın özelliklerine göre gaz algılama tesisatı kurulmalıdır.
Mutfakların
bodrumda olması ve gaz kullanılması durumunda havalandırma sistemleri yapılır.
İkinci bir çıkış tesis edilmeden gaz kullanılması yasaktır.
Mutfak
ve çay ocakları binanın diğer kısımlarından en az 120 dakika süreyle yangına
dayanıklı bölmeler ile ayrılmış biçimde konuşlandırılır. Bölme olarak ahşap ve
diğer kolay yanıcı maddeler kullanılamaz.
Sobalar
ve bacalar
Madde
58 - Baca tesisatı, TS 2165 ve TS 1481'deki esaslara uygun
olmalıdır. Her kazan için tercihen ayrı bir baca kullanılacak, soba ve şofben
boruları kazan bacalarına bağlanmayacaktır.
Kazan
dairesi için ayrıca havalandırma bacası yapılacaktır. Bacalar komşu yüksek
binanın etkisiyle baca çekişini azaltmamak için mümkünse bu binalardan en az 6
m uzaklıkta bulunacak ve ait olduğu bina mahyasının en az 0.8 m üzerine kadar çıkarılacaktır.
Kazan
baca duvarları 500 0C sıcaklığa dayanıklı olan malzemeden yapılacak, delikli
tuğla ve briket kullanılmayacaktır.
Sıcak
baca gazlarının yaladığı baca iç yüzeylerinin sıvanmaması halinde
projelendirmede en uygun derzlendirme biçiminin seçimi gibi önlemler
alınacaktır. Baca duvarlarının dış yüzeyleri uygun biçimde sıvanacaktır.
Sıvı
ve katı yakıtlı kazanların bacalarının altında bir kurum temizleme menfezi
bulunacak, yılda en az 2 kez yetkili kişilere temizletilecektir. Bacaların
temizliğinden bina sahip ve yöneticisi sorumludur.
Isıtma
aracı olarak soba kullanılan yerlerde, soba tahta ve boyalı kısımlara zarar
vermeyecek şekilde altına metal kaplı tabla, mermer veya benzeri malzeme
konularak kurulur. Taban beton ise, bu önlem zaruri değildir.
Bağdadi
duvardan boru geçirmek mecburiyeti hasıl olursa, duvarın yağlı boya veya ahşap
gibi çabuk yanıcı kısmına künk veya büz yerleştirilir ve boru bu delikten
geçirilir.
Odada
baca yoksa soba borusu, sac konan pencereden çıkarılıp, saçaktan 25 cm açıkta
ve 50 cm yüksekte, ucunda şapka kullanılarak kurulur. Boruların birleştiği
yerler çemberle kapatılıp, bu çemberden duvar ve tavana bağlanmak suretiyle
birbirinden ayrılması ve devrilmesi önlenir.
Kullanım
esnasında soba kapakları açık bırakılmaz, altında ve yanlarında odun, çıra,
kömür, kibrit, benzin, gaz ve benzeri yanıcı ve parlayıcı madde bulundurulmaz.
İçindeki ateş, gerektiğinde kapaklı mangala alınır. Sobanın, kullanılmadığı
mevsimde kaldırılması gerekir. Sobanın kaldırılmadığı yerlerde, kapaklar
açılmayacak şekilde telle bağlanır.
Odun
ve kömür gibi yüksek oranda is bırakan yakıt kullanıldığı takdirde borular ayda
bir, bacalar 2 ayda bir; diğer yakıtlar kullanıldığında borular 2 ayda bir,
bacalar 3 ayda bir temizlenir.
Baca
temizliği, mahallin itfaiye teşkilatı tarafından yapılır. Ancak, bu konuda
itfaiye teşkilatından aldığı izinle ve belediye encümeninin belirlediği fiyat
tarifesi üzerinden faaliyet gösteren özel firmalar varsa, temizlik onlara da
yaptırılabilir.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Sığınaklar,
Otoparklar ve Çatılar
Sığınaklar
Madde
59 - Sığınaklarla ilgili mevzuata uygun olarak yapılan ve
50'den fazla insanın barındırılacağı sığınaklarda bu Yönetmeliğin Altıncı Kısım
İkinci Bölümüne uygun duman tahliye sistemi yapılması ve Üçüncü Kısım İkinci
Bölümde belirtilen esaslara uygun en az 2 çıkışın sağlanması zorunludur.
Bu
Yönetmeliğe göre algılama, uyarı ve söndürme sistemlerinin yapılması mecburi
olan binaların sığınaklarında da bu sistemlerin yapılması zorunludur.
Otoparklar
Madde
60 - Motorlu araçların park etmeleri için kullanılan otoparkların
dışarıya olan toplam açık alanı, döşeme alanının 1/20'sinden fazla ise ve bu
açık alanı her birinde en az yarısı 1/40 kadar olmak üzere karşılıklı iki
cephede bulunuyorsa bu açık otopark, aksi halde kapalı otopark kabul edilir.
Araç kapasitesi 20'den fazla olan kapalı tip otoparklarda otomatik sprinkler
sistemi, yangın dolap sistemi ve itfaiye bağlantı ağızları yapılmak zorunludur.
Kapalı tip otoparklarda duman çekiş bacaları 86 ncı maddeye uygun olmalıdır.
Toplam
alanı 1900 m2 yi aşan bodrumlardaki kapalı otoparklar için mekanik duman
tahliye sistemi zorunludur. Duman tahliye sistemi binanın diğer bölümlerine
hizmet veren sistemlerden bağımsız olmalı ve saatte en az 9 hava değişimi
sağlamalıdır.
Araçların
asansörle alındığı kapalı otoparklarda otomatik söndürme sisteminin yapılması
zorunludur.
Çatılar
Madde
61 - Çatılarda yangına karşı koruma gereçlerinden başka
bir eşya, yanıcı, patlayıcı madde bulundurulamaz. Çatının, depo ve arşiv olarak
kullanılması için sprinkler sistemi ile korunması zorunludur.
Çatıya
elektrik tesisatı çekilemez. Isıtma, soğutma, haberleşme ve iletişim alıcı,
verici cihazlarının yerleştirilmesi zorunlu olduğu hallerde çatıya elektrikli
cihazlar yerleştirmek gerekirse yangına karşı ilave tedbirler alınarak yetkili
kişiler eliyle elektrik tesisatı çekilebilir.
Çatı
giriş kapısı devamlı kapalı ve kilitli tutulur. Çatıya bina sahibi, yöneticisi
veya bina yetkilisinin izni ile çıkılabilir. Çatı araları periyodik olarak
temizlenir.
ALTINCI
BÖLÜM
Asansör
Genel
Madde
62 - Asansör sistemleri, TS 10922 'ye uygun olarak imal ve
tesis edilecektir. Asansör kulesi ve makine dairesi yangına en az 60 dakika
dayanıklı ve yanıcı olmayan malzemeden yapılacaktır.
Aynı
kuyu içinde üçten fazla asansör pozisyonlandırılmayacaktır. Dört asansör
pozisyonlandırıldığı takdirde ikişerli gruplar halinde ayrılarak, araları
yangına 90 dakika dayanıklı bir malzeme ile ayrılacaktır.
Asansör
kovasında, en az 0.1 m2 olmak üzere kova alanının 0.025 katı kadar bir
havalandırma ve dumandan arındırma bacası bulundurulmalı veya kuyular
basınçlandırılmalıdır.
Yüksek
binalarda, asansör kapıları duman sızdırmaz ve yangına en az 1 saat dayanıklı,
yanmaz malzemeden yapılmış olacaktır.
Yüksek
binalarda ve topluma açık yapılarda kullanılan asansörlerde aşağıdaki esaslar
aranır.
a)
Yangın uyarısı aldıklarında kapılarını açmadan doğrultuları ne olursa olsun
otomatik olarak acil çıkış katına dönecek ve kapıları açık bekleyecek, ancak,
asansörler gerektiğinde yetkililer tarafından kullanılabilecek elektriksel
sisteme sahip olacaktır.
b)
Asansörler yangın uyarısı aldıklarında kat ve koridor çağrılarını kabul
etmeyecektir.
c)
Birinci ve ikinci derece deprem bölgelerinde bulunan yüksek binalarda deprem
sensörü kullanılacak, asansörler deprem sırasında en yakın kata gidip,
kapılarını açıp, hareket etmeyecek tertibat ve programa sahip olacaktır.
Acil
durum asansörü
Madde
63 - Yapı yüksekliği 51.50 m'den daha fazla olan konut
dışı yapılarda, ayrıca acil durumlarda kullanılmak üzere en az 1 asansör yangın
asansörü olarak düzenlenecektir.
Bu
asansörler için her katta yangın güvenlik hacmi oluşturulmalıdır.
Acil
durum asansörünün kabin alanı en az 1.5 m², taşıma kapasitesi en az 630 kg,
hızı zemin kattan en üst kata 1 dakikada erişecek hızda olacak ve enerji
kesilmesi halinde otomatik olarak devreye girecek özellikte jeneratöre bağlı
olacaktır.
Acil
durum asansörleri her kata hizmet edecek ve normalde de kullanılabilir
olacaktır.
Bu
asansörlerin kapıları, elektrik tesisat ve kabloları 2 saat yangına karşı
dayanıklı olacaktır. Asansör boşluğu içindeki tesisat sudan etkilenmeyecektir.
Acil
durum asansörü kuyuları basınçlandırılacaktır.
YEDİNCİ
BÖLÜM
Paratoner,
Transformatör ve Jeneratör
Paratoner
Madde
64 - Patlayıcı maddeler, kibrit, petrol, alkol,
sıvılaştırılmış petrol gazı (SPG), doğalgaz gibi kolay yanıcı maddelerin
üretimi ve depolanması için kullanılan binalarda; tiyatro, sinema, ibadethane,
hastane, okul, sergi binası, cezaevi, tutukevi, elektrik üretim ve dağıtım
merkezleri, haberleşme merkezi, banka, silo, otel, eğitim-dinlenme tesisi, su tevzi
merkezi ve benzeri yerlerde yıldırımdan korunma tesisatı yapılacaktır.
Transformatör
Madde
65 - Herhangi bir binada yağlı tip transformatör
kullanılması gerektiği taktirde aşağıdaki önlemler alınacaktır.
a)
Transformatörün kurulacağı odanın tüm duvarları, tabanı ve tavanı en az 90
dakika süreyle yangına dayanabilecek şekilde yapılacaktır.
b)
Yağ toplama çukuru yapılacaktır.
c)
Transformatörün içinde bulunacağı odanın bina içinde konuşlandırılması, bir
yangın durumunda transformatörden çıkan dumanların ve sıcaklığın binadaki kaçış
yollarına sirayet etmeyecek ve serbest hareketi engellemeyecek şekilde
yapılacaktır.
Jeneratör
Madde
66 - Birincil veya ikincil enerji kaynağı olarak jeneratör
kullanılan tüm bina ve yapılarda aşağıdaki önlemler alınacaktır.
a)
Jeneratörün kurulacağı odanın duvarları, tabanı ve tavanı en az 90 dakika
süreyle yangına dayanabilecek şekilde yapılacaktır.
b)
Jeneratörün içinde bulunacağı odanın bina içinde konuşlandırılması, bir yangın
durumunda çıkan dumanların ve sıcaklığın binadaki kaçış yollarına sirayet
etmeyeceği ve serbest hareketi engellemeyeceği şekilde yapılacaktır.
c)
Jeneratörün yakıt deposunun bulunacağı yer için 23 üncü maddedeki kurallara
uyulacaktır.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder