Yangınlar, literatürde Yanacak Madde cinslerine
göre, dört ana grup altında sınıflandırılmasına rağmen genel olarak ABC sınıfı
olarak adlandırılır.
“ A SINIFI “ Yangınlar: Organik kökenli
( Katı ) madde yangınları. Bu malzemeler genellikle karbon bileşikleri olan
organik yapıda malzemelerdir ve yanmaları sonucunda karlaşma ve kül meydana
gelir.
— Ahşap, Kömür, Kâğıt, Ot, Selüloz
— Kauçuk, Tekstil Ürünleri, Plastik v.s.
A
SINIFI Yangınlar, soğutucu etki yaratan maddeler ile müdahale edilmek sureti
ile soğutularak söndürülür.
“ B SINIFI
“ Yangınlar: Sıvı yanıcı madde ( Akaryakıt ) yangınları.
Su ile
karışanlar ile karışmayanlar olmak üzere iki sınıfa ayrılır.
— Benzin, Benzol, Mazot, Fuel-Oil, Madeni Yağlar,
- Vernik, Boya, Tiner, Alkol, Parafin, Aseton, Asfalt, Tutkal v.s.
B Sınıfı
Yangınlar, yanan madde ile oksijen teması kesilerek ( Boğmak ) sureti ile
söndürülür.
“ C SINIFI “ Yangınlar: Gaz halindeki yanıcı madde
yangınları.
Yanıcı gaz ve
basınç altında sıvılaştırılmış gaz haldeki maddelerin yangınlarıdır.
— Doğal ve Üretilmiş Gazlar, Metan, Hidrojen, Asetilen
— LPG, Propan Doğal Gaz
C Sınıfı
Yangınlar, genel kural olarak, gaz yangınlarında, yangın kaynağı kesilerek ve
soğutma işlemi yapılarak söndürülür.
“ D SINIFI
“ Yangınlar: Hafif Metal Yangınları
— Titanyum, Magnezyum, Alüminyum,
— Uranyum, Fosfor, Sodyum
D
Sınıf Yangınlar, özel amaçla üretilmiş D sınıfı Kuru Toz ile söndürülür.
Uygulamada, ender de olsa “ E SINIFI “ Yangınlar, adı
altında sınıflandırılmış, Elektrik Yangınları tanımı ile karşılaşılmaktadır.
Ancak, Dünya Yangın Literatüründe “ E SINIFI “ olarak tanımlanan bir yangın
sınıfı yoktur.
Elektrik, bir yangın türü değil, yangın nedenidir.
YANGIN
SINIFLARINA GÖRE
YANMA KARAKTERİSTİKLERİ
A SINIFI Yangınlar, Gri
veya Kahverengi DUMAN,
Sarı/Kırmızı ALEV
AĞIR DUMAN
görüntülü yangınlardır.
(
Örnek: Ahşap Yangınları )
B SINIFI Yangınlar, Siyah
DUMAN,
Sarı veya Beyaz
ALEV açığa çıkaran
AĞIR ALEV
görüntülü yangınlardır.
(
Örnek: Benzin Yangınları )
C SINIFI Yangınlar, DUMAN sız,
Sarı ve Beyaz
ALEV açığa çıkaran
ANİ ALEV
PARLAMASI görüntülü yangınlardır.
(
Örnek: LPG Yangınları )
DUMAN ve ALEV verileri ile yanan madde hakkında ve yangının ısısı
hakkında fikir sahibi olunabilir.
ÖRNEK: ALEV, hafif kırmızısımsı bir renk ise, yangın henüz
başlangıç safhasında olup yaklaşık ısı 500 °C derecedir.
ALEV, beyaz -
kırmızı, bir renk görünümünde ise, çok az kırmızı, daha çok beyaza dönük bir
renk ise, yangının ısısı yaklaşık 1.500 °C derecedir.
YANGININ
BÜYÜMESİ ve YAYILMASI :
Yangın, başladıktan sonra dört şekilde büyüyebilmekte ve
yayılabilmektedir.
1- DİREK TEMAS ( Dokunma – Değme )
Alevlerin, doğrudan yanıcı diğer maddelere erişmesi yoluyla,
yangın büyüyebilir ve yayılabilir.
2- ISI İLETİMİ ( Kondüksiyon )
Isının, bir
yangından ya da ısı kaynağından uygun bir iletken yardımı ile başka bir yanacak
maddeye iletilmesidir. Isı iletkenliği, her maddenin ve cismin yapısına bağlı
olarak değişmektedir. Metaller, diğer maddelere kıyasla daha iletkendir
3- ISI – IŞIN
YAYILIMI ( Radyasyon )
Isının,
ışınma yoluyla iletimidir. Işınmada, ısı bir kaynaktan, başka bir madde üzerine
ısı ışınlarına dönüşmüş olarak, boşlukta hızla ilerler. Herhangi bir cisme
çarpan ısı ışınları, çarptıkları cisim üzerinde tekrar ısıya dönüşerek cismi
ısıtır. Isı arttıkça alevler görünür hale gelir.
4- ISININ
HAVA AKIMI İLE İLETİMİ ( Konveksiyon )
Isı, hava ya da sıvı gibi taşıma ortamı içerisinde taşınabilir.
Özellikle, aşağıdan yukarıya doğru, sıcak havanın yükselmesi ile ısı transferi
olur ki, bu durumda ciddi bir yangın yayılma nedenidir. Isının hava akımı ile
iletimini engellemek için, alevin boyunu kısaltmak yani oksijeni azaltmak,
yanıcı maddeyi kesmek, ısı transferini durdurmak, patlayabilecek nesneleri
ortamdan uzaklaştırmak gerekir.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder